به محض این که نام نلسون ماندلا را می شنوم به یاد حضرت عیسی مسیح می افتم وقتی که فردی به او سیلی زد و اوسمت دیگر صورتش را به پیش آورد تا سیلی دوم را بخورد. در جهان شرق ماندلا دومین نفری است که پس از مهاتما گاندی مسئله مبارزات بدون خشنونت را مطرح کرده است. با این حال اویک تفاوت با گاندی داشت. گاندی مبارزه را در میان مردم سازمان داد و پیش برد، در حالی که ماندلا با زندانی شدن و مقاومت در دوران حبس توانست مبارزه خود را به پیش ببرد. مشخصه ای که نلسون ماندلا دارد و به باور من در شرق بی همتاست نوع برخورد او با پدیده قدرت است. او آنقدر درایت و تیزهوشی داشت که به موقع بر سریر قدرت نشست و به موقع نیز از عرصه کنار کشید و اسب قدرت را به اهلش واگذار کرد.چیزی که در جهان شرق بی سابقه است. در طول تاریخ بشر دیده ایم که غالب افرادی که در کشورهای شرقی به قدرت رسیده اند تنها با کودتا و انقلاب و مبارزات خشونت آمیز بوده که از قدرت کناره گرفته اند اما نلسون ماندلا این دور باطل را شکست. او با کناره گیری از قدرت به قدرتمندان درس داد که چگونه می توان در اوج محبوبیت قدرت را به دیگران منتقل کرد و تا همیشه جایگاه خود را به عنوان فردی مورد احترام حفظ کرد. مطمئنم که هزاره سوم به همفکران ماندلا تعلق خواهد داشت. کسانی که بر خلاف روند رایج در نیم کره شرقی که انتقال قدرت را به انواع و اقسام خشونت ها و تقابل های خونین آلوده کرده است با شیوه هایی از نوع روش ماندلا برای انتقال قدرت به همگان یادآور شدند که انسانیت برتر از قدرت است. هزاره سوم به افرادی از نوع ماندلا نیاز دارد. شما اگر به 200سال اخیر توجه کنید می بینیدکه آغاز قرن 19 با جنگ ها و خشونت های شدیدی همراه بود. آغاز قرن بیستم نیز با جنگ های جهانی و انقلاب اکتبر شوروی و جنگ های شبه جزیره و کره و جنگ ویتنام و... آغازی خونین داشت، اما می بینید در ده سال اول قرن جدید سازمان ملل آمده و روزی را به نام ماندلا یکی از نمادهای مبارزات بدون خشونت نامگذاری کرده است. این نشان دهنده آن است که دنیا می خواهد بر خلاف نظریه هانتینگون یعنی جنگ تمدن ها حرکت کند و آرمان صلح و مبارزات مدنی بودن خشونت را ارج بگذارد. نلسون ماندلا عصاره فریاد دادخواهانی است که در جنبش های اجتماعی می خواستند اسلحه نباشد. ماندلا برخلاف جریان آب حرکت کرد در حالی که یقین داشت این جریان آب صحیح نیست و روزی تغییر خواهد کرد. او از نادر افرادی است که حکومتش را با بخشش آغاز کرد و در اوج قدرت کنار کشید تا بگوید آنچه مهم است نه قدرت که انسان است و بس.

نعمت احمدی

( چاپ شده در هفته نامه پیک سبز / شنبه 2 مرداد 1389 / 12 شعبان 1431 / 24 جولای 2010 شماره پیاپی 327 و دوره جدید 7 )